Үҙ-үҙеңде баһалау – баланың психологик үҫешенең хәл иткес аспекты, уларҙы социаль үҙ-ара мөнәсәбәттәргә, академик күрһәткестәргә һәм дөйөм йәшәү кимәленә йоғонто яһай. Һуңғы йылдарҙа сенсор йомшаҡ уйын иртә бала саҡтағы белем биреүҙең һәм терапияла популяр алым булып барлыҡҡа килде, күптәр был баланың үҙ-үҙенә баһаһын һиҙелерлек арттыра ала, тип раҫлай. Сенсор йомшаҡ уйын ҡорамалдары менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин’ве шаһит булды, был материалдар балаларға йоғонто яһай ала. Был блогта, беҙ тикшерәсәкбеҙ, ғилми нигеҙ артында дәғүә, сенсор йомшаҡ уйын ярҙам итә ала, бала үҙ-үҙенә баһа.
Балаларҙа үҙ-үҙеңде баһалауҙы аңлау
Үҙ-үҙеңде баһалау шәхестең дөйөм үҙ-үҙеңде ҡәҙерләү һәм шәхси ҡиммәт тойғоһона ҡағыла. Балаларҙа үҙ-үҙеңде баһалау тәүге йылдарҙа үҫешә башлай һәм төрлө факторҙар, шул иҫәптән ата-әсәләр, тиҫтерҙәре һәм тирә-яҡ мөхит менән үҙ-ара мөнәсәбәттәре формалаштырыла. Үҙ-үҙенә ҡарата юғары баһаға эйә бала ышаныслы, ныҡлы һәм яңы һынауҙарға асыҡ булырға мөмкин. Икенсе яҡтан, үҙ-үҙеңә ҡарата түбән баһа именһеҙлек, социаль сығарыу һәм академик undermageive тойғоларына килтерергә мөмкин.
Балаларҙа үҙ-үҙеңде баһалау үҫеше — эске һәм тышҡы факторҙарҙы үҙ эсенә алған ҡатмарлы процесс. Эске яҡтан баланың үҙ-үҙен ҡабул итеүенә үҙҙәре тураһында үҙ уйҙары, хис-тойғолары, ышаныуҙары йоғонто яһай. Тышҡы яҡтан, уларҙы үҙ-үҙенә баһа йоғонто яһай кире бәйләнеш һәм ярҙам улар башҡаларҙан, мәҫәлән, ата-әсәләр, уҡытыусылар, һәм дуҫтар.
Сенсор йомшаҡ уйын тураһында фән .
Сенсор йомшаҡ уйын балаларҙы йомшаҡ, тактиль материалдар менән уйын аша үҙ-үҙеңде йәлеп итеү мөмкинлектәрен тәьмин итеүҙе үҙ эсенә ала. Был материалдарҙа пенопласт блоктары, йомшаҡ туҡымалар һәм текстуралы өҫтө инә ала, улар ҡағылыу, күренеш, ҡайһы саҡта хатта еҫ һәм тауыш тойғоһон әүҙемләштерә. Йомшаҡ уйын менән тәьмин ителгән сенсор тәжрибә балалар өсөн генә күңелле түгел, ә бер нисә танып белеүҙе, физик һәм эмоциональ файҙаға эйә.
Неврологик күҙлектән ҡарағанда, сенсор уйын мейенең нейрон юлдарын үҫтерергә ярҙам итә. Бала йомшаҡ туҡымаға ҡағылғанда йәки пенопласт блок менән манипуляциялар яһағанда, тиреһендәге һиҙеү рецепторҙары мейегә сигналдар ебәрә. Артабан был сигналдар эшкәртелә һәм интеграциялана, мейенең төрлө өлөштәре араһындағы бәйләнештәрҙе нығытырға ярҙам итә. Был нейрон үҫеше иғтибар, хәтер һәм проблемаларҙы хәл итеү кеүек танып белеүҙең функциялары өсөн мөһим.
Когнитив үҫештән тыш, һиҙеү йомшаҡ уйыны ла физик файҙаһы бар. Ул тулайым һәм нәфис моторика үҫешенә дәртләндерә, сөнки балалар манипуляция һәм йомшаҡ материалдарҙы күсерергә. Мәҫәлән, өҫкә менеп берЙомшаҡ уйнау слайдйәки баланслаштырыу буйынса аЙомшаҡ уйнау күперемускулдар көсөн, координацияны һәм балансты яҡшыртырға ярҙам итә.
Нисек сенсор йомшаҡ уйнай.
1. Уңыш һәм оҫталыҡ
Төп ысулдарының береһе сенсор йомшаҡ уйын ярҙам итә, бала үҙ-үҙенә баһа менән мөмкинлектәр бирә, уңыш һәм оҫталыҡ. Бала йомшаҡ уйын ҡорамалдары менән шөғөлләнгәндә, улар үҙ маҡсаттарын, һынауҙарын ҡуя ала. Мәҫәлән, улар, бәлки, тырышып, манара төҙөү менән пенопласт блоктар йәки навигация аша анӨй эсендә уйнау йорто. Был маҡсаттарға ирешкәндә, улар өлгәшеү тойғоһо кисерә, был үҙ сиратында үҙ-үҙенә ышанысын арттыра.
Сенсор йомшаҡ уйындағы һәр бәләкәй генә уңыш баланың дөйөм үҙ-үҙеңде һөҙөмтәлелек тойғоһона, төрлө эштәрҙә уңышҡа өлгәшеү һәләтенә ышаныуға булышлыҡ итә. Был үҙ-үҙеңде һөҙөмтәлелек үҙ-үҙеңде баһалау төп компоненты булып тора, сөнки ул балаларға ауырлыҡтар алдында яңы һынауҙар һәм ныҡышмалылыҡ алыу өсөн ышаныс бирә.
2. Үҙ-үҙеңде күрһәтеү һәм ижад итеү
Сенсор йомшаҡ пьеса балаларға ла ижади итеп әйтергә мөмкинлек бирә. Спектаклдең йомшаҡ материалдары, асыҡ тәбиғәте балаларҙы үҙҙәренең фантазияһын файҙаланырға, үҙенсәлекле идеялар уйлап сығарырға дәртләндерә. Мәҫәлән, улар йыһан карабы йәки пәрей замогы булдырыу өсөн пенопласт блоктарын ҡулланырға мөмкин. Был ижади һүҙбәйләнештәр тормошҡа ашырыу тойғоһон тәьмин итеп кенә ҡалмай, ә балаларға ыңғай үҙ-үҙеңде һүрәтләүгә ярҙам итә.
Балалар уйын аша иркенләп әйтә алғанда, улар үҙҙәрен ҡәҙерле һәм ҡабул иткән кеүек тоя. Үҙ-үҙенән һәм башҡаларҙан был ҡабул итеү үҙ-үҙенә баһа бирергә ярҙам итә, сөнки улар үҙҙәренең үҙенсәлекле сифаттарын, һәләттәрен баһаларға өйрәнә.
3. Социаль үҙ-ара эш итеү
Йомшаҡ уйын майҙансыҡтары йыш ҡына төркөм уйыны өсөн тәғәйенләнгән, был балаларҙы тиҫтерҙәре менән үҙ-ара эш итеү өсөн мөмкинлектәр бирә. Социаль уйын аша балалар үҙ-ара хеҙмәттәшлек, аралашыу һәм бүлешеү кеүек мөһим социаль күнекмәләрҙе өйрәнә. Был күнекмәләр башҡалар менән ыңғай мөнәсәбәттәр булдырыу өсөн мөһим, был үҙ сиратында үҙ-үҙеңә баһаны күтәрергә мөмкин.
Балалар дуҫлаштыра, тиҫтерҙәре менән уңышлы аралашыу мөмкинлеге булғанда, улар үҙҙәренә ҡарау һәм ҡабул итеү тойғоһо кисерә. Был социаль ярҙам селтәре үҙ-үҙеңде ҡәҙерен һәм ышанысын нығытырға ярҙам итә, сөнки улар үҙҙәренең дуҫтарынан ыңғай кире бәйләнеш һәм раҫлау ала.
4. Эмоциональ көйләү
Сенсор йомшаҡ уйын шулай уҡ балаларға үҙҙәренең хис-тойғоларын көйләргә ярҙам итә ала. Йомшаҡ материалдарҙағы тактиль һәм тынысландырыусы тәбиғәт балаларға, бигерәк тә үҙҙәрен борсолоулы йәки стресс кисергәндәргә тынысландырыусы тәьҫир итә ала. Мәҫәлән, йомшаҡ тултырылған хайуанды ҡосаҡлап йәки стресс тупты ҡыҫып, борсолоу тойғоһон кәметергә һәм тыныслыҡ тойғоһон үҫтерергә ярҙам итә ала.
Балалар үҙҙәренең хис-тойғоларын һөҙөмтәле көйләй алғанда, үҙҙәрен һәм тирә-яҡ мөхитте контролдә тотоуҙа күберәк тойола. Был контролдә тотоу тойғоһо уларҙы дөйөм үҙ-үҙенә баһа бирергә булышлыҡ итә, сөнки улар үҙҙәренең хис-тойғоларын сәләмәт һәм ыңғай рәүештә идара итергә өйрәнә.
Ысын тормош миҫалдары һәм осраҡтарҙа өйрәнеү
Ысынбарлыҡтағы миҫалдар һәм кейс-тикшеренеүҙәр бар, улар сенсор йомшаҡ уйындың баланың үҙ-үҙенә баһаһына ыңғай йоғонтоһон күрһәтә. Мәҫәлән, урындағы мәктәпкәсә йәштәге балаларҙа үткәрелгән тикшеренеүҙең һөҙөмтәләре буйынса, даими сенсор йомшаҡ уйын сессияларында ҡатнашҡан балалар үҙ-үҙенә ышаныс һәм социаль күнекмәләрҙә һиҙелерлек яҡшыртыуҙар күрһәтте, улар менән сағыштырғанда, улар юҡ.
Бер бала, атап әйткәндә, тәүҙә бик оялсан һәм тартып алынған. Әммә, сенсор йомшаҡ уйын майҙансығында ваҡыт үткәргәндән һуң, көпшә блоктары менән уйнай һәм тикшергәнӨй эсендә уйнау йорто, ул асыла һәм тиҫтерҙәре менән күберәк аралаша башланы. Уҡытыусылары үҙенең үҙ-үҙенә баһаһының һиҙелерлек яҡшырыуын һиҙҙе, сөнки ул төркөм эшмәкәрлегендә ҡатнашырға һәм яңы һынауҙарҙы үҙ өҫтөнә алырға әҙерәк була.
Һығымта һәм ғәмәлгә саҡырыу
Һүҙҙе йомғаҡлап, ҙур дәлилдәр бар, тип фаразлай сенсор йомшаҡ уйын ыңғай йоғонто яһай ала, бала үҙ-үҙенә баһа. Уңыш өсөн мөмкинлектәр аша, үҙ-үҙеңде күрһәтеү, социаль үҙ-ара эш итеү, эмоциональ көйләү, сенсор йомшаҡ уйын балалар өсөн ярҙамсы мөхит тәьмин итә, үҙ-үҙеңде ҡәҙерләү тойғоһон үҫтерергә.
Сенсор йомшаҡ уйын ҡорамалдары менән тәьмин итеүсе булараҡ, беҙ балалар өсөн уйын тәжрибәһен арттырыусы юғары сифатлы продукция менән тәьмин итеүгә ынтылабыҙ. БеҙҙеңӨй эсендә уйнау йорто, 1990 й.Йомшаҡ уйнау слайд, һәмЙомшаҡ уйнау күперетойғоларҙы стимуллаштырыу һәм танып белеүҙе, физик һәм эмоциональ үҫешкә булышлыҡ итеү өсөн тәғәйенләнгән.
Әгәр һеҙ’ы ҡыҙыҡһыныу менән индереү сенсор йомшаҡ уйын һеҙҙең балаларҙы ҡарау үҙәге, мәктәпкәсә, йәки өйҙә мөхит, беҙ’д һеҙҙән ишетергә яратам. Беҙҙең менән бәйләнешкә инеү өсөн фекер алышыу өсөн һеҙҙең аныҡ ихтыяждар һәм тикшерергә, нисек беҙҙең продукция ярҙам итә ала, үҙ-үҙеңде баһалауҙы күтәреү өсөн балалар һеҙҙең ҡарау.
Һылтанмалар
- Берк, Л.Э. (2018). Сабыйҙар, балалар һәм үҫмерҙәр. Пирсон.
- Дан, У. (2001). Сенсор профиле. Көнбайыш психологик хеҙмәттәре.
- Гринспан, С.И., & Видер, С. (2006). Аутизм менән шөғөлләнергә: Балаларға ярҙам итеү өсөн иҙән ваҡыты алымы ҡулланып, мөнәсәбәт, аралашыу, һәм уйларға. Да Капо Пресс.
